1. Электролиз чынлыкта нәрсә өчен кулланыла?
Телефоныгыздагы яки ноутбугыгыздагы бакыр турында уйлап карагыз - ул җирдән кулланырга әзер килеш чыкмый. Эреткәннән соң, сездә алтын, көмеш һәм кургаш кебек катнашмалар белән тутырылган тупас, кара бакыр плитәләр кала.Электролиз - бу "пычрак катнашманы" "саф суга" әйләндерә торган процесс.
Гади итеп әйткәндә, ул чимал бакырны чистарта һәм иске чыбыкларга һәм калдыкларга "икенче гомер" бирә, аларны яңадан кулланырга яраклы бакырга әйләндерә. Бу адым булмаса, бүгенге технологияләрнең күбесе, мөгаен, эшләмәс иде.
2. Бу "бакыр юу" чынлыкта ничек эшли?
Бу ишеткәннән җиңелрәк - бакырдан күченгән йортны күз алдыгызга китерегез.
Сезнең кечкенә бассейн кебек бакыр сульфаты эремәсе белән тутырылган зур бак бар. Бер ягына пычрак, калын бакыр пластина (анод), ә икенче ягына якты, нечкә саф бакыр катод элегез.
Сез электрны кабызгач, пычрак пластина әкренләп бакыр ионнарына әйләнә, алар саф бакыр катламына таба "тартылып", анда алар кабат каты бакырга әйләнеп, тәртипле рәвештә катлам-катлам җыела.
Катнашмалар бергә җыелмый: алтын һәм көмеш кара ләм (анод лайласы) рәвешендә төпкә бата, аны аерым җыеп алырга мөмкин. Башка катнашмалар я сыеклыкта эри, яисә төпкә утыра. Күчергәннән соң, иң саф бакыр кала.
3. Ни өчен бу авырлыклар аша үтәргә?
Нигездә, өч сәбәп аркасында:сафлык, табыш һәм планета. Сафлык:Электролит бакыр 99,99% тан артык сафлыкка ирешә ала. Чиплар яки төгәллекле кораллар ясаганда, хәтта кечкенә генә катнашма да барысын да боза ала.Табыш:Анод ләмендә чыгарыла торган алтын һәм көмеш бар - бу, нигездә, "күмелгән хәзинә" табу кебек.Планета:Заманча агынты суларны чистарту системалары белән берләштерелгәндә, бөтен процесс чиста булып калырга һәм әйләнә-тирә мохитне контрольдә тотарга мөмкин. Рецептлаучылар өчен бу бакыр калдыкларын "алтын" кебек яхшы әйбергә әйләндерүнең иң отышлы ысулы.
4. Электролизның ачкычы – даими ток
Монда чын герой танк түгел - улэлектр энергиясе.
Әгәр ток өскә-аска үзгәрсә, бакыр каплавы тигез түгел һәм чокырлы була, чәйнәлгән кебек күренә, һәм ул материалны да, энергияне дә әрәм итә. Шуңа күрә ток туры сызык кебек тотрыклы булырга тиеш.
Заводта бу эш түбәндәгеләргә туры киләтурылаткыч шкафУл дистәләгән мең амперны эшкәртә ала, кислоталы парларга каршы тора торган корпус һәм температураны акыллы көйли торган һәм артык кызуны булдырмый торган эчке система бар. Әгәр бу җайланма эшләмәсә, бөтен җитештерү линиясе туктап кала.
5. Бу кайда кулланыла?
Һәркайда диярлек:
- Зур эретү заводлары: Чыгарылган бакырны югары сафлыклы бакырга әйләндерү.
- Электрон калдыкларны эшкәртүчеләр: Иске компьютер ана платаларыннан бакырны аерып алу.
- Бакыр фольга заводлары: смартфон платаларында кулланыла торган юка фольга ясау.
- Металлларны эшкәртүнең барлык төрләре: Сәнәгать калдыкларыннан бакыр чыгару.
Кыскасы, әгәр максат бакырны чистарту булса - ул шахтадан яңа алынганмы яки калдыклардан кабат эшкәртелгәнме - аны электролиз аша үткәрергә кирәк. Ул - заманча сәнәгатьнең танылган герое, һәм нәкъ менә шуның белән түгәрәк икътисад идеясе гади сүздән дә күбрәккә әверелә.
Бастырып чыгару вакыты: 2026 елның 9 гыйнвары
